Jak przygotować się do wizyty u notariusza przy sporządzaniu umowy majątkowej małżeńskiej?

Umowa majątkowa małżeńska, potocznie nazywana intercyzą, pozwala precyzyjnie uregulować kwestie finansowe między małżonkami. Najczęściej służy do wprowadzenia rozdzielności majątkowej, ale może także modyfikować wspólność ustawową. Aby cała procedura przebiegła sprawnie, warto wiedzieć, jaką rolę pełni notariusz, jakie dokumenty przygotować i jak wyglądają skutki prawne podpisania takiej umowy. Co istotne, intercyzę można zawrzeć przed ślubem oraz w trakcie trwania małżeństwa, a jej ważność wymaga aktu notarialnego.

Przeczytaj również: Rola współpracy między instytutami naukowymi a biobankami w badaniach nad mikrobiotą

Rola notariusza i wymogi formalne

Umowa majątkowa małżeńska jest ważna wyłącznie w formie aktu notarialnego. Dokument sporządzony w innej formie, nawet własnoręcznie podpisany, nie wywołuje skutków prawnych. Obecność i zgodna wola obojga małżonków lub przyszłych małżonków jest konieczna. Tego typu umowy co do zasady nie podpisuje się przez pełnomocnika.

Przeczytaj również: Organizacja imprez okolicznościowych w ośrodku wypoczynkowym na Mazurach

Intercyza zawarta przed ślubem obowiązuje od chwili zawarcia małżeństwa. Jeśli zostanie podpisana w trakcie małżeństwa, wywołuje skutki od dnia podpisania aktu notarialnego. Nie działa wstecz. Wyjątek w postaci wstecznego ustanowienia rozdzielności może wynikać wyłącznie z orzeczenia sądu, a nie z umowy zawartej u notariusza. Notariusz ma obowiązek wyjaśnić strony co do skutków prawnych i dopilnować, by treść umowy była zgodna z przepisami.

Przeczytaj również: Zabudowa tarasu z poliwęglanu a ochrona przed deszczem

Jaką umowę można zawrzeć

Choć najczęściej wybierana jest rozdzielność majątkowa, prawo dopuszcza także inne modyfikacje ustroju majątkowego. Małżonkowie mogą:

• ograniczyć wspólność ustawową,
• rozszerzyć wspólność ustawową na określone składniki,
• wprowadzić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków, która ułatwia rozliczenie różnicy majątkowej po ustaniu małżeństwa.

Wybór rozwiązania powinien wynikać z potrzeb i sytuacji życiowej stron, na przykład prowadzenia działalności gospodarczej, planowanych inwestycji czy ochrony dorobku rodzinnego.

Dokumenty potrzebne do zawarcia umowy

Przed wizytą w kancelarii warto przygotować komplet informacji i dokumentów. Najczęściej wymagane są:

• ważne dokumenty tożsamości obojga małżonków lub przyszłych małżonków,
• akt małżeństwa w przypadku podpisywania umowy po ślubie,
• dane identyfikacyjne, w tym PESEL oraz adresy zamieszkania.

Jeżeli jedna ze stron jest cudzoziemcem, może być potrzebny paszport, odpis odpowiedniego aktu stanu cywilnego oraz tłumacz przysięgły. Warto zawczasu upewnić się telefonicznie, czy kancelaria wymaga dodatkowych dokumentów, zwłaszcza gdy planujecie szczególne postanowienia umowne.

Przebieg wizyty u notariusza krok po kroku

Procedura zawarcia umowy majątkowej jest prosta i uporządkowana. Zwykle obejmuje następujące etapy:

• Stawienie się obu stron w umówionym terminie w kancelarii notarialnej.
• Weryfikację tożsamości i przedstawienie wymaganych dokumentów.
• Omówienie skutków prawnych wybranego ustroju majątkowego oraz odpowiedzi na pytania.
• Sporządzenie i odczytanie aktu przez notariusza, aby strony znały pełną treść.
• Akceptację i podpisanie umowy przez małżonków w obecności notariusza.
• Wydanie odpisów aktu i rozliczenie opłat.

Jeśli dokumenty są przygotowane, całość trwa zwykle około 20 minut. Dodatowe postanowienia lub pytania mogą wydłużyć spotkanie, co jest naturalne na etapie doprecyzowywania treści.

Skutki prawne zawarcia umowy

Najważniejszym skutkiem intercyzy jest ustalenie zasad odpowiedzialności za majątek. Przy rozdzielności każdy z małżonków samodzielnie nabywa i zbywa składniki majątkowe oraz odpowiada za własne zobowiązania. Dotychczasowy majątek wspólny nie znika automatycznie. Intercyza nie dzieli majątku wspólnego zgromadzonego przed podpisaniem umowy. Aby go podzielić, potrzebna jest odrębna umowa lub postępowanie sądowe.

Warto pamiętać, że niezależnie od przyjętego ustroju oboje małżonkowie mogą ponosić solidarną odpowiedzialność za zwykłe potrzeby rodziny, na przykład codzienne zakupy czy rachunki, zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z drugiej strony, rozdzielność porządkuje odpowiedzialność za długi związane z działalnością zawodową lub gospodarczą jednego z małżonków i ogranicza ryzyko nieintencjonalnego współodpowiadania za zobowiązania drugiej strony.

Jeżeli małżonkowie w przyszłości zmienią zdanie, mogą zmienić lub odwołać umowę majątkową. Wymaga to ponownie aktu notarialnego i obecności obu stron.

Koszty podpisania umowy

Podpisanie intercyzy wiąże się z opłatami. Taksa notarialna za sporządzenie umowy majątkowej wynosi zwykle od kilkuset złotych do około tysiąca złotych, w granicach stawek maksymalnych określonych w przepisach. Do tego dolicza się koszt odpisów aktu, liczony za stronę, oraz VAT. W szczególnych sytuacjach może dojść koszt tłumacza przysięgłego.

Z perspektywy bezpieczeństwa finansowego wydatek ten jest niewielki w porównaniu z ryzykiem nieporozumień dotyczących majątku. Jasne zasady już na starcie pozwalają uniknąć sporów w przyszłości i ułatwiają planowanie wspólnych inwestycji.

Podsumowanie. Co warto ustalić przed wizytą

Przed spotkaniem z notariuszem warto zdecydować, jaki ustrój majątkowy najlepiej odpowiada waszym planom, przygotować dokumenty tożsamości i ewentualnie akt małżeństwa, a także spisać pytania dotyczące skutków prawnych. Pamiętajcie, że ważność umowy zależy od formy aktu notarialnego, a jej treść możecie dopasować do własnych potrzeb, o ile nie narusza to prawa. Sama procedura jest szybka i przejrzysta, a w razie potrzeby można w przyszłości wprowadzić zmiany w kolejnym akcie.

Jeśli chcecie uzyskać indywidualne wskazówki lub umówić dogodny termin, możecie wybrać Kancelarię Notarialną z Bemowa w Warszawie. Profesjonalne przygotowanie i klarowna umowa to najlepszy sposób, aby bez stresu uregulować sprawy majątkowe.